Droga symbolicznej ryby na wigilijny stół – chów i hodowla karpi w Polsce

hodowla karpi

Chów i hodowla karpi (Cyprinus carpio) to obszary, w których specjalizuje się ponad 850 polskich gospodarstw rybackich. Łączna powierzchnia stawów przeznaczonych na produkcję tych ryb to 70 tys. ha. Od lat krajowa produkcja karpi waha się w przedziale 17-21 tys. ton, co stanowi ponad 20 proc. ogólnej produkcji unijnej. Jesteśmy nie tylko największym producentem karpia w UE, ale również największym konsumentem. Statystyczny Polak rocznie zjada 0,5 kg tej ryby. Okres świąteczny to czas, kiedy potrawy z karpi trafiają na nasze stoły wyjątkowo często i nic nie wskazuje na to, by ta tradycja miała odejść w zapomnienie.

Trzyletni cykl produkcyjny karpia – od czego się zaczyna?

Hodowla karpi rozpoczyna się w maju lub czerwcu – taraki podchodzą do rozrodu, gdy temperatura wody utrzymuje się na poziomie 16°C – 18°C. Ikrzaki i ikrzyce utrzymuje się w małych, płytkich i obficie zarośniętych zbiornikach, ponieważ karpie są fitofilne – składają ikrę na roślinności. Wylęg narybku następuje po 3-6 dniach. Przenosi się go do przesadki pierwszej, płytkiego stawu charakteryzującego się bardzo dobrymi warunkami pokarmowymi. Tam młode karpie spędzają 5-6 tygodni. W tym czasie intensywnie żerują, dzięki czemu osiągają jednostkową masę ciała wynoszącą 5-10 g. W ten sposób uzyskuje się narybek letni, nazywany lipcówką.

Od lipcówki do handlówki

Lipcówkę przenosi się do nieco większych i głębszych zbiorników nazywanych przesadką drugą. To moment, w którym rozpoczyna się dokarmianie ryb. Trwa ono do końca września. Karpie pozostają w przesadce drugiej dopóki nie osiągną jednostkowej masy ciała na poziomie 50-100 g. Nazywa się je wtedy narybkiem jesiennym. Jesienią lub po zimowaniu, w drugim roku cyklu produkcyjnego, ryby przenosi się do stawów kroczkowych. To znacznie większe i głębsze zbiorniki niż przesadki. Karpie dokarmia się aż do końca września.

Do tego czasu osiągają jednostkową masę ciała na poziomie 250-500 g. Trzecią wiosną kroczki przenosi się do stawów handlowych i ponownie dokarmia przez całe lato. W październiku lub listopadzie nadchodzi czas odłowów. Ryby osiągają rozmiary handlowe, tj. ich masa jednostkowa wynosi 1,5-3,5 kg. Po odłowie handlówki spędzają kilka tygodni w magazynach dla ryb, a następnie w tzw. płuczkach. To stawy o bardzo dobrym przepływie wody, pozbawione roślinności. Dzięki temu zabiegowi mięso karpi traci mulisty zapach i smak.

Schemat cyklu produkcyjnego karpia:

ikra → wylęg → lipcówka (narybek letni) → narybek jesienny → kroczek → handlówka

Chów i hodowla karpi ewoluuje

Ekstensywny (naturalny) chów i hodowla karpi polegają na tym, że ryby utrzymywane w stawach odżywiają się wyłącznie pokarmem naturalnym, planktonem oraz bentosem. Ze względu na ograniczoną wydajność naturalną stawu, tucz w tym systemie wiąże się z koniecznością utrzymania zwierząt w niskim zagęszczeniu obsady. W związku z tym, wydajność produkcji jest stosunkowo niska – wynosi maksymalnie 600 kg/ha, jednak w większości przypadków jest znacznie niższa – 150-350 kg/ha. Obecnie, pomimo tego, że ekstensywny chów i hodowla karpi nie wymagają dużego nakładu pracy oraz wysokich inwestycji, większość producentów tych ryb rezygnuje z niego na rzecz intensyfikacji produkcji.

Jak wyprodukować więcej karpi na tej samej powierzchni?

Chów i hodowla karpi, coraz bardziej przypominają przemysłowy tucz zwierząt gospodarskich. Aby osiągnąć wysokie wyniki produkcyjne, konieczne jest wdrożenie prac oraz rozwiązań technologicznych, które umożliwiają rybom przyrastanie w znacznie wyższych zagęszczeniach obsady, niż ma to miejsce w systemie ekstensywnym. Tucz karpi w chowie wysokowydajnym przybiera różne formy. Różnią się one między sobą przede wszystkim poziomem intensyfikacji żywienia, która jest rozumiana jako stosunek przyrostu masy ciała ryb z pokarmu naturalnego do przyrostu z paszy. Ponadto chów i hodowla karpi mogą być intensyfikowane poprzez: utrzymywanie ryb w ciepłej wodzie (np. w zbiornikach na wodę pochłodniczą z elektrociepłowni) czy pracę hodowlaną.

Intensywny chów i hodowla karpi przybierają różne formy

  • System półintensywny (semi-intensywny) to forma uważana za pośrednią pomiędzy systemem ekstensywnym a intensywnym. Wydajność produkcyjna wynosi w tym przypadku 600-1500 kg/ha, natomiast poziom intensyfikacji żywienia waha się w przedziale od 1:1 do 1:4. Pokarm naturalny wciąż jest ważnym elementem diety ryb. Karpie utrzymywane w tym systemie produkcji dokarmiane są głównie ziarnami zbóż (np. pszenicą) oraz nasionami roślin strączkowych (np. bobikiem). Obecnie ponad 90 proc. polskich producentów karpi stosuje to rozwiązanie.
  • System średnio intensywny – wydajność produkcyjna w tym systemie wynosi 1500-3000 kg/ha. Pokarm naturalny jest jedynie dodatkiem w diecie ryb, ponieważ poziom intensyfikacji żywienia wynosi od 1:5 do 1:10. Poza zbożami oraz strączkami karpie są karmione pełnoporcjową paszą ekstrudowaną.
  • System wysoko intensywny (przemysłowy) – to forma produkcji, w której wydajność wynosi ponad 3000 kg/ha, a pokarm naturalny nie jest istotnym elementem diety ryb. Karpie żywione są wyłącznie pełnoporcjowymi paszami o wysokiej zawartości białka.

Pomimo tego, że chów i hodowla karpi z powodzeniem mogą mieć charakter ekstensywny, ponad 95 proc. polskich producentów tych ryb zrezygnowało z naturalnego systemu tuczu na rzecz intensyfikacji produkcji zwierzęcej. Przyrosty karpi w większości gospodarstw rybackich utrzymują się na poziomie 600-1500 kg/ha.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover