Czy wody w europejskich kąpieliskach są bezpieczne?

wody w europejskich kąpieliskach

Pod koniec maja 2024 r. Europejska Agencja Środowiska (EEA) wraz z Komisją Europejską (KE), w kontekście planu działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń, opublikowała, opartą na analizie danych przekazanych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) za sezony kąpielowe 2020-2023, informacje na temat bezpieczeństwa wody w europejskich kąpieliskach.

Przed czasem letnich podróży po krajach UE oraz kąpieli w wodach oficjalnie wyznaczonych kąpielisk, Komisja Europejska informuje i uspokaja, że w 2023 r. zdecydowana większość z nich, bo aż 22 tys., co stanowiło 85,4 proc. wszystkich, spełniła najbardziej rygorystyczne unijne normy jakości. Aż 96 proc. wód w unijnych kąpieliskach w 2023 r. spełniało minimalne normy jakości wymagane do zgodności z dyrektywą dotyczącą jakości wody w kąpieliskach. W 321 kąpieliskach UE, co stanowiło 1,5 proc. wszystkich kąpielisk, woda była złej jakości.

Przepisy dotyczące jakości wody w kąpieliskach określają, czy można sklasyfikować ją jako doskonałą, dobrą, dostateczną czy złą, w zależności od poziomu występowania bakterii kałowych. Jeśli woda w kąpielisku zostanie sklasyfikowana jako zła, państwa członkowskie UE powinny podjąć następujące kroki: wydanie zakazu lub odradzanie kąpieli, poinformowanie społeczeństwa o zaistniałych okolicznościach i podejmowanie działań naprawczych.

Wakacyjna pogoda i podróże po krajach UE zachęcają do kąpieli

Każdego roku w sezonie letnich upałów staramy się spędzać wolny czas na plaży, chłodząc się w wodzie czy orzeźwiając bryzą morską. Duża różnorodność pięknych plaż i kąpielisk charakteryzuje kraje Europy.

Jak wskazują wyniki badań, jakość wody w kąpieliskach w całej Europie w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci znacznie się poprawiła i obecnie w większości krajów jest bardzo dobra. Pomimo że wód o złej jakości jest coraz mniej, to w niektórych problemy utrzymują się lub pojawiają nadal, między innymi tam, gdzie występują krótkotrwałe zanieczyszczenia. Mogą one zaistnieć np. podczas intensywnych opadów deszczu, w sytuacji kiedy przekroczona zostanie przepustowość oczyszczalni ścieków, a w konsekwencji uwalniane będą nieoczyszczone ścieki, czy też wymywane są nawozy z pól.

Intensywne opady deszczu związane ze zmianą klimatu mogą negatywnie wpłynąć na jakość wody w kąpieliskach, potencjalnie zwiększając zagrożenie dla zdrowia korzystających z nich osób. Zanieczyszczona woda może, jeśli zostanie połknięta, mieć wpływ na zdrowie ludzi, powodując rozstrój żołądka czy biegunkę. Możliwe są również infekcje uszu, oczu i górnych dróg oddechowych, a czasami nawet zachorowania na choroby zakaźne. Dlatego duże znaczenie w najbliższej przyszłości będzie miała poprawa odporności ludzi i środowiska.

Monitorowanie i ocena jakości wody w europejskich kąpieliskach

Zarządzanie wodą w kąpieliskach odbywa się zgodnie z dyrektywą dotyczącą jakości wody w kąpieliskach. Przed sezonem kąpielowym każdy kraj UE wskazuje kąpieliska krajowe, długość sezonu dla każdego z nich oraz ustanawia protokoły monitorowania wód przybrzeżnych i przejściowych, rzek i jezior. Baseny pływackie i spa są zwolnione z wyżej wymienionych wymogów.

Przed sezonem kąpielowym i w jego trakcie pobierane są próbki wody z kąpielisk i analizowane pod kątem dwóch rodzajów bakterii (E. coli i enterokoków jelitowych). Na podstawie ilości wykrytych bakterii klasyfikuje się jakość wody jako doskonałą, dobrą, dostateczną lub złą. Każdy kraj musi pobrać i przeanalizować co najmniej cztery próbki wody z każdego oficjalnego kąpieliska – jedną przed sezonem kąpielowym, a kolejne w jego trakcie (przy czym między każdym pobraniem nie może upłynąć więcej niż miesiąc).

Jak podaje EEA wody w kąpieliskach UE, które nie zostały sklasyfikowane pod względem jakości, stanowią istotną część ogólnego wykazu. Klasyfikacja okazała się szczególnie trudna w 2020 r., ponieważ ograniczenia związane z COVID-19 uniemożliwiały pobieranie próbek. W związku z tym w 2020 r. nie sklasyfikowano 852 kąpielisk, w 2021 r. 695 kąpielisk, w 2022 r. 570, a w 2023 r. 555 kąpielisk na terenie całej UE.

Jakość wody w kąpieliskach w UE

Jak informuje Europejska Agencja Środowiska oraz Komisja Europejska, jakość wody Europejskich w kąpieliskach znacznie poprawiła się w ostatnich dziesięcioleciach, a w ostatnich latach utrzymywała się na stałym, co najmniej dobrym, poziomie. Jednym z głównych wymogów dyrektywy było zapewnienie, aby do 2015 r. jakość wody w kąpieliskach była co najmniej “dostateczna”. W sezonie kąpielowym 2023 wymóg ten spełniło 96 proc. wszystkich kąpielisk w UE.

Spośród 22 081 kąpielisk wyznaczonych w Europie w 2023 r. (14 698 – kąpieliska nadmorskie, 7 383 – kąpieliska na rzekach, jeziorach) woda w około 85 proc. z nich była doskonałej jakości. W czterech krajach – na Cyprze, w Austrii, Chorwacji i Grecji – co najmniej 95 proc. wody w kąpieliskach było doskonałej jakości. W Austrii, Belgii, Bułgarii, na Malcie, w Luksemburgu i Rumunii w 2023 r. wszystkie wody w kąpieliskach spełniały co najmniej minimalne normy jakości. Jednak, jak wskazuje EEA, w pięciu krajach – Albanii, Belgii, Estonii, na Węgrzech i w Polsce – mniej niż 70 proc. wody w kąpieliskach było doskonałej jakości.

Poprawa jakości wody w kąpieliskach to efekt systematycznego monitorowania oraz holistycznego podejścia do zarządzania jakością wody, który wprowadzono dyrektywą dotyczą jakości wody w kąpieliskach, dużych inwestycji w oczyszczalnie ścieków komunalnych, ulepszania sieci kanalizacyjnych, racjonalizacji nawożenia czy właściwego przechowywania nawozów. Pozwoliło to na zmniejszenie ilości zanieczyszczeń organicznych i patogenów w wodzie.

Jakość wody w kąpieliskach w Polsce

Opublikowane przez EEA dane wskazują, że w 2023 r. w Polsce spośród 739 wyznaczonych kąpielisk w 406 wody były doskonałej jakości, w 106 dobrej, w 33 dostatecznej, 21 złej, a w 173 nie zostały sklasyfikowane. Aktualną informacje na temat kąpielisk w Polsce można znaleźć na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS).

Przepisy UE wspierające utrzymanie dobrej jakości wód w kąpieliskach

Dyrektywa dotycząca jakości wody w kąpieliskach ma na celu ochronę kąpiących się. Niemniej jednak znacznie szerszy pakiet przepisów UE pozwala na ochronę jakości wód. Należą do niego: dyrektywy dotyczące oczyszczania ścieków komunalnych, wody pitnej, azotanów, powodzi, ramowej dyrektywy wodnej czy też dyrektywy ramowej strategii morskiej.

Celem wszystkich powyższych przepisów jest ograniczenie zanieczyszczeń punktowych i rozproszonych/obszarowych, ustanowienie norm środowiskowych dotyczących jakości rzek, jezior, wód podziemnych, przejściowych, przybrzeżnych i morskich oraz ochrona ludzi przed zagrożeniami związanymi z niebezpieczną dla zdrowia wodą pitną, czy powodziami.

Ponadto Komisja Europejska prowadzi proces oceny dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach, dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej i dyrektywy azotanowej, w której analizowane są mocne i słabe strony tych dokumentów. Planuje się, że wyniki wspomnianych wyżej ocen zostaną opublikowane na przełomie 2024 i 2025 r.

Gdzie można znaleźć informacje o jakości wody w kąpieliskach UE?

Europejska Agencja Środowiska gromadzi dane dostarczone przez państwa członkowskie UE i inne kraje europejskie oraz sporządza roczną ocenę poprzedniego sezonu kąpielowego. Jest ona podawana do wiadomości publicznej przed nadchodzącym sezonem kąpielowym. Z oceną sezonu kąpielowego 2023 wraz z arkuszami informacyjnymi dotyczącymi poszczególnych krajów można zapoznać się na stronie EEA. Szczegółowe informacje na temat Wykazu kąpielisk w Polsce znajdują się na stronie GIS.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover