Plan Działania Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego

Morza Bałtyckiego

Z dniem 1 lipca 2023 r. Polska, razem ze Szwecją i Łotwą, weszła w skład trójki przewodniczącej Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego (SUERMB albo EUSBSR). Natomiast od 1 lipca przyszłego roku nasz kraj przejmuje przewodnictwo w Grupie Narodowych Koordynatorów wdrażania SUEMB oraz w Grupach Sterujących Obszarów Tematycznych, dlatego warto już teraz przypomnieć jej cele oraz zrewidowany w 2021 r. Plan Działania.

Cele Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego

SUERMB jest pierwszą makroregionalną strategią UE, która została przyjęta przez Komisję Europejską i zatwierdzona przez Radę Europejską w 2009 r.

Celem Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego jest ratowanie morza (Save the Sea), wzrost integracji regionu (Connect the Region) i wzrost dobrobytu (Increase Prosperity).

Plan Działania SUERMB

Głównym narzędziem wdrażania Strategii jest Plan Działania, którego ostatni przegląd zainicjowany został pod koniec 2019 r. i stanowił odpowiedź na nowe wyzwania m.in. związane z: postępującą zmianą klimatu, nowymi Wieloletnimi Ramami Finansowymi na lata 2021 – 2027, pandemią Covid-19 oraz konsekwencjami wzmożonej imigracji do UE.

Celem rewizji było także skrócenie i uproszczenie dokumentu.

W zrewidowanym Planie Działania Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego utrzymano trzy główne cele SUERMB oraz wskazano uzupełniające cele szczegółowe, takie jak:

  • czysta woda w morzu (Clear water in the sea);
  • bogata i zdrowa przyroda (Rich and healthy wildlife);
  • czysta i bezpieczna żegluga (Clean and safe shipping);
  • niezawodne rynki energii (Reliable energy markets);
  • dobre warunki transportowe (Good transport conditions);
  • łączenie ludzi w regionie (Connecting people in the region);
  • lepsza współpraca w zwalczaniu przestępczości transgranicznej (Better cooperation in fighting cross-border crime);
  • poprawa globalnej konkurencyjności regionu Morza Bałtyckiego (Improved global competitiveness of the Baltic Sea Region);
  • adaptacja do zmiany klimatu, zapobieganie i zarządzanie ryzykiem (Climate change adaptation, risk prevention and management).

Działania SUERMB

Działania w ramach SUERMB są wdrażane za pomocą 14 Obszarów Tematycznych (Policy Areas): Nutri, Bio-economy, Energy, Hazards, Innovation, Ship, Safe, Spatial Planning, Secure, Tourism, Transport, Culture, Health i Education.

W poniższej tabeli zestawiono OT oraz przypisane do nich działania.

Obszar tematyczny (OT)Działanie
PA Nutri OT BiogenyDziałanie 1: Zmniejszenie emisji substancji biogennych z rolnictwa i innych źródeł rozproszonych
Działanie 2: Zmniejszenie emisji substancji biogennych z obszarów miejskich i innych źródeł punktowych
Działanie 3: Opracowanie i promowanie bezpiecznego i zrównoważonego recyklingu substancji odżywczych
Działanie 4: Zajęcie się substancjami odżywczymi już zgromadzonymi w Morzu Bałtyckim
PA Bio-economy OT BiogospodarkaDziałanie 1: Wzmocnienie roli i znaczenia biogospodarki dla osiągnięcia większego zrównoważenia, produktywności i adaptacji do zmiany klimatu, a także odporności, w tym odporności ekosystemów na zmianę klimatu
Działanie 2: Usprawnianie działalności rolniczej na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz adaptacji (np. do zmiany klimatu)
Działanie 3: Wzmocnienie wielokrotnego wykorzystania zasobów poprzez podejście przekrojowe i międzysektorowe w celu uwolnienia potencjału i przyspieszenia rozwoju zrównoważonej biogospodarki o obiegu zamkniętym
PA Energy OT EnergiaDziałanie 1: Usprawnienie wysiłków na rzecz efektywności energetycznej w regionie poprzez pogłębienie współpracy regionalnej
Działanie 2: Dalsza integracja regionalnego rynku gazu i energii elektrycznej, w tym rozwój infrastruktury odpornej na zmianę klimatu
Działanie 3: Synchronizacja w regionie Bałtyku
Działanie 4: Zwiększenie udziału energii odnawialnej, w tym odnawialnej energetyki morskiej
PA Hazards OT Substancje niebezpieczneDziałanie 1: Zapobieganie zanieczyszczeniom i ograniczanie stosowania niebezpiecznych substancji
Działanie 2: Łagodzenie i naprawa skutków skażenia
PA Innovation OT InnowacjeDziałanie 1: Innowacje oparte na wyzwaniach
Działanie 2: Innowacje i transformacja cyfrowa
Działanie 3: Innowacje poprzez współtworzenie
PA Ship OT Czysta żeglugaDziałanie 1: Wspieranie środków ograniczających emisje ze statków, w tym cyfryzacji
Działanie 2: Wspieranie badań nad zagadnieniami związanymi z czystą żeglugą i jej wpływem na ekosystem Morza Bałtyckiego
Działanie 3: Wspieranie rozwoju infrastruktury nabrzeżnej na rzecz czystego transportu morskiego, w tym infrastruktury paliw alternatywnych
PA Safe OT Bezpieczna żeglugaDziałanie 1: Zapewnienie niezawodnych warunków nawigacyjnych na Morzu Bałtyckim
Działanie 2: Rozwój nawigacji zimowej
Działanie 3: Prekursorskie działania w obszarze cyfryzacji i automatyzacji
Działanie 4: Zapewnienie gotowości i procedur reagowania na wypadki morskie i incydenty w obszarze bezpieczeństwa
PA Spatial Planning OT Planowanie przestrzenneDziałanie 1: Wzmocnienie spójności terytorialnej w regionie Morza Bałtyckiego poprzez planowanie przestrzenne na lądzie
Działanie 2: Zapewnienie spójnych planów zagospodarowania przestrzennego na całym Morzu Bałtyckim
PA Secure OT Bezpieczeństwo cywilneDziałanie 1: Budowanie zdolności w zakresie zapobiegania, gotowości, reagowania i odbudowy w sytuacjach nadzwyczajnych i zarządzania kryzysowego
Działanie 2: Wzmocnienie mechanizmów wspólnych działań strategicznych i operacyjnych, chroniących ludzi przed zagrożeniami o charakterze przestępczym
Działanie 3: Wspólna kultura bezpieczeństwa społecznego w regionie Morza Bałtyckiego
PA Tourism OT TurystykaDziałanie 1: Rozwój turystyki transnarodowej na obszarach oddalonych i wiejskich
Działanie 2: Inwestowanie w ludzi, umiejętności i technologię w branży turystycznej
Działanie 3: Ochrona i zrównoważone wykorzystanie dziedzictwa kulturowego i zasobów naturalnych w ośrodkach turystycznych
PA Transport OT TransportDziałanie 1: Poprawa połączeń w regionie i współpracy z krajami trzecimi
Działanie 2: Opracowanie działań na rzecz czystego i neutralnego dla klimatu transportu
Działanie 3: Rozwój innowacyjnych technologii i rozwiązań w regionie
PA Culture OT KulturaDziałanie 1: Promocja regionalnych sektorów kreatywnych i kultury, zachęcanie do kreatywnej przedsiębiorczości
Działanie 2: Promowanie kultury regionu i wartości europejskich poprzez wykorzystanie kultury na rzecz zrównoważonego rozwoju
Działanie 3: Zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu Morza Bałtyckiego, wzmocnienie tożsamości regionalnej
PA Health OT ZdrowieDziałanie 1: Działania na rzecz aktywnego i zdrowego starzenia w celu sprostania wyzwaniom związanym ze zmianami demograficznymi
Działanie 2: Promowanie uwzględniania kwestii zdrowotnych we wszystkich politykach, ze szczególnym naciskiem na wpływ czynników środowiskowych, zwłaszcza zmiany klimatu, na zdrowie ludzi
Działanie 3: Zwiększenie zdolności interesariuszy do rozwiązywania regionalnych problemów zdrowotnych
PA Education OT EdukacjaDziałanie 1: Zapobieganie przedwczesnemu kończeniu nauki i usprawnianie przejścia ze szkoły do pracy
Działanie 2: Międzynarodowa doskonałość regionu i szerszy udział w nauce i badaniach
Działanie 3: Rynek pracy dla wszystkich, wykorzystanie zasobów wynikających z dłuższego życia
Działanie 4: Rozpoznanie potencjału – ułatwienia dla migrantów
Źródło: opracowanie własne

Baltic Sea Strategy Point

Zaktualizowany Plan Działania Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego zakładał również powstanie Baltic Sea Strategy Point (BSP). Ma on stanowić wsparcie techniczne, administracyjne oraz komunikacyjne SUERMB. Jego zadania to:

  • koordynacja działań komunikacyjnych związanych z SUERMB;
  • koordynacja rozbudowy zdolności do współpracy wśród interesariuszy SUERMB (capacity building), także tych z państw sąsiedzkich (pozaunijnych);
  • koordynacja wymiany dobrych praktyk i wiedzy pomiędzy obszarami tematycznymi w zakresie integracji komponentu współpracy dotyczącego ochrony klimatu i współpracy z krajami sąsiedzkimi (pozaunijnymi);
  • koordynacja działań w zakresie monitoringu i ewaluacji SUERMB;
  • tworzenie pamięci instytucjonalnej SUERMB;
  • zapewnianie wsparcia technicznego dla Narodowych Koordynatorów oraz, gdy to możliwe, także dla Koordynatorów OT;
  • wspieranie planowania i organizacji Dorocznych Forów SUERMB.

Swoje prace BSP rozpoczął w październiku 2022 r., a w pierwszych miesiącach działania skoncentrował się na kwestiach organizacyjnych, planie pracy i komunikacji oraz przeprowadził rozmowy, mające na celu lepsze rozpoznanie oczekiwań i potrzeb koordynatorów obszarów tematycznych.

Jak można uczestniczyć we wdrażaniu SUERMB?

Wdrażanie SUERMB oparte jest na zasadzie wielopoziomowego zarządzania, transparencji i otwartości na nowych interesariuszy.

Zrewidowany Plan Działania kładzie nacisk na zwiększenie udziału we wdrażaniu organizacji pozarządowych, społeczeństwa obywatelskiego, młodzieży oraz środowisk biznesowych. Dotychczas w procedurach SUERMB uczestniczyły głównie władze krajowe, regionalne i lokalne; organizacje międzyrządowe i pozarządowe; uniwersytety i organizacje badawcze.

Formy współpracy w ramach SUERMB

Główne formy współpracy to projekty flagowe (pojedyncze bądź sklastrowane), procesy, sieci i platformy, aczkolwiek katalog form współdziałania ma charakter otwarty.

Środki finansowe na wdrażanie SUERMB

Ponieważ SUERMB nie posiada własnych środków finansowych, istnieje możliwość korzystania z funduszy dostępnych w ramach europejskich programów współpracy terytorialnej, europejskich instrumentów finansowych zarządzanych centralnie (np. Horizon, CEF, Erasmus+, LIFE), krajowych programów operacyjnych, międzynarodowych instytucji finansowych (np. Europejskiego Banku Inwestycyjnego) oraz sektora prywatnego.

Komisja Europejska (Dyrektoriat Generalny ds. Polityki Regionalnej – DG REGIO) dąży do uwzględnienia SUERMB w odpowiednich politykach i instrumentach finansowych UE, a wszystko to, by kraje regionu Morza Bałtyckiego miały możliwie jasne i wszechstronne podstawy prawne do współdziałania.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover