Foki to ssaki morskie, na które od lat poluje się w niektórych częściach świata w celach handlowych, w niektórych na własne potrzeby, w innych zaś ze względów kulturowych. Handel produktami z fok może wpływać na dobrostan zwierząt i dlatego Unia Europejska w roku 1983 opracowała przepisy w tym zakresie: zakazała przywozu niektórych skór ze szczeniąt foczych.

Następnie, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1007/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie handlu produktami z fok, na terenie UE wprowadzony został zakaz obrotu towarami pozyskanymi z tych zwierząt (z wyjątkiem dwóch sytuacji wskazanych w tym rozporządzeniu). Obecnie KE wskazuje, że obowiązująca od 1983 r. dyrektywa w sprawie szczeniąt foczych oraz obowiązujące od 2009 r. rozporządzenie w sprawie handlu produktami z fok nigdy nie zostały poddane ocenie, co z uwagi na zmiany, jakie zaszły od czasu wejścia ich w życie, powinno zostać zrealizowane.

Dlatego w ramach konsultowanej obecnie inicjatywy ocenione zostanie, czy obowiązujące przepisy pozostają adekwatne do zakładanych celów, ze szczególnym uwzględnieniem ich skutków społeczno-gospodarczych oraz wpływu na populację fok. Komisja Europejska zachęca wszystkich zainteresowanych do składania opinii, uwag, propozycji w terminie do 7 sierpnia 2024 r. Wyniki konsultacji zostaną opublikowane 8 tygodni po ich zakończeniu. Będą one dla KE cennym źródłem informacji i opinii na temat obowiązujących przepisów odnoszących się do handlu produktami z fok.

Wzrost populacji fok w Morzu Bałtyckim

Niektóre kraje zlewni Morza Bałtyckiego wskazują na wzrost populacji fok, co prowadzi do zwiększenia szkód w zasobach rybnych i narzędziach połowowych. Jednak według organizacji WWF: ani foki ani inne gatunki, których istnienie zależy od zasobności ryb będących ich podstawowym pokarmem, nie dziesiątkują ryb w morzu. Byłoby to wbrew ich biologicznemu interesowi. Żerowanie fok nie jest w ekosystemie znaczącym czynnikiem odpowiedzialnym za niską liczebność ryb. Świadczą o tym choćby sytuacje, gdy redukcja liczebności fok poprzez polowania nie przyniosła oczekiwanych rezultatów odtworzenia stad ryb.

Wskazuje się, że zakazy wynikające z rozporządzenia 1007/2009 mają negatywne skutki społeczno-gospodarcze. Jako powód podawane jest w usunięcie w 2015 r. wyjątku, który zezwalał na sprzedaż produktów z fok będących rezultatem polowań prowadzonych wyłącznie w celu zrównoważonego zarządzania zasobami morskimi.

Przepisy UE regulujące handel produktami z fok

Prawodawstwo UE dotyczące fok obejmuje m.in.:

  1. Dyrektywę w sprawie szczeniąt foczych, która zakazuje handlowego przywozu do UE skór ze szczeniąt fok grenlandzkich (tzw. whitecoats) oraz kapturników (tzw. bluebacks) i produktów z nich uzyskanych. Ważność tej dyrektywy została przedłużona na czas nieokreślony dyrektywą Rady 89/370/EWG;
  2. Rozporządzenie 1007/2009 w sprawie handlu produktami z fok, które zakazało sprzedaży na rynku UE produktów z fok, z dwoma wyjątkami:
  3. gdy produkty te pochodzą z polowań prowadzonych przez Inuitów lub inne społeczności autochtoniczne;
  4. gdy przywóz ma charakter sporadyczny i składa się wyłącznie z towarów przeznaczonych do użytku osobistego podróżnych lub ich rodzin.

Opublikowane w 2023 r. sprawozdanie Komisji Europejskiej (KE) COM(2023)633 w sprawie wykonania wyżej wspomnianego rozporządzenia w latach 2019-2022 wskazuje, że w stopniu dobrym zapobiega ono sprzedaży produktów z fok nieobjętych pierwszym wyjątkiem. W raporcie zapisano również, że w Kanadzie niektóre środowiska uważają, że przedmiotowe rozporządzenie jest postrzegane w UE jako całkowity zakaz handlu produktami z fok, a wiedza na temat wyjątku dotyczącego Eskimosów oraz innych społeczności autochtonicznych nie jest rozpowszechniona w wystarczającym stopniu.

KE prowadzi konsultacje aktualności przepisów dotyczących handlu produktami z fok

Zadaniem prowadzonych przez KE konsultacji jest zebranie opinii wszystkich grup interesariuszy w celu pozyskania informacji na temat postrzegania obecnie obowiązujących przepisów dotyczących handlu produktami z fok, wsparcie KE w podjęciu decyzji, czy rozporządzenie 1007/2009 i dyrektywa w sprawie szczeniąt foczych są nadal dostosowane do zakładanych celów oraz czy jest możliwość ich uproszczenia. Jest to również okazja do oceny wpływu rozporządzenia i dyrektywy na sprawy społeczno-gospodarcze oraz na populacje fok.

Zakres oceny przepisów dotyczących handlu produktami z fok

W ramach oceny adekwatności KE chce uzyskać odpowiedzi na pytania zadawane w ramach poniższych pięciu kryteriów oceny:

  • Skuteczność
    • Jakie były skutki wprowadzenia przepisów?Czy wystąpiły jakiekolwiek nieoczekiwane lub niezamierzone skutki?W jaki sposób przepisy wpływają na zainteresowanych, w tym grupy szczególnie wrażliwe?
    • Jakie są różnice w skutkach pomiędzy państwami UE i jakie są tego przyczyny?Jak skutecznie osiągnięto cele przepisów?
  • Efektywność
    • W jakim stopniu uzasadnione są koszty administracyjne i koszty dostosowania przepisów, biorąc pod uwagę osiągnięte zmiany?Czy stwierdzono przypadki nieefektywności?
    • Czy istnieje potencjał uproszczenia i redukcji kosztów, w tym w odniesieniu do procesu administracyjnego (np. w zakresie sprawozdawczości i monitorowania)?
  • Adekwatność
    • Czy przepisy i ich cele, biorąc pod uwagę nowe priorytety i cele polityczne UE, są nadal aktualne?Czy cele interwencji nadal odpowiadają potrzebom w UE?
    • W jakim stopniu potrzeby/problemy, których dotyczą przepisy, nadal wymagają działań na szczeblu UE?
  • Spójność
    • W jakim stopniu rozporządzenie w sprawie handlu produktami z fok oraz dyrektywa w sprawie szczeniąt foczych i ich wymogi są ze sobą spójne?W jakim stopniu przedmiotowe przepisy są spójne z innymi politykami i priorytetami UE (np. priorytetami politycznymi KE)?
    • W jakim stopniu przepisy są zgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami, w tym z celami zrównoważonego rozwoju ONZ?
  • Unijna wartość dodana
    • Jaka wartość dodana wynika z przedmiotowych przepisów w porównaniu z tym, co mogłyby racjonalnie osiągnąć państwa członkowskie, podejmując działania na poziomie krajowym lub regionalnym?
    • Jakie byłyby konsekwencje ograniczenia, wstrzymania lub wycofania przepisów na poziomie UE?

Komisja Europejska na podstawie wyników oceny rozważy, czy potrzebne są dalsze działania, np. zmiana dotychczas obowiązujących przepisów.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover