Indonezja zbuduje gigantyczny mur morski. Ma chronić Jawę przed wzrostem poziomu mórz

Czy morski żywioł da się zatrzymać? Władze Indonezji liczą, że z siłą morskich fal mogą sobie poradzić tylko tony betonu, rozciągnięte na kilometrach wybrzeża. Na Jawie, najludniejszej wyspie kraju, już w tym roku ma się rozpocząć budowa gigantycznej konstrukcji zatrzymującej wodę, która wdziera się w głąb lądu. Czy mur morski przyniesie więcej korzyści niż szkód?

Ochrona przed wodą dla środowiska i mieszkańców

Powodzie na jednej z największych (a jednocześnie najgęściej zaludnionej) wyspie Indonezji – Jawie – są powszechnym zjawiskiem. Wynikają z intensywnego rozwoju regionu, gęstej zabudowy, licznych inwestycji budowlanych w rejonie wybrzeża, a także niszczenia lasów namorzynowych.

Problemem nie jest jednak wyłącznie degradacja wybrzeża morskiego. Powodzie na Jawie równie silnie wpływają na jakość życia mieszkańców. Woda regularnie zalewa budynki mieszkalne, tereny przemysłowe, porty, pola uprawne. To powoduje poważne zagrożenia, w tym powtarzające się niedobory żywności.

Agus Harimurti Yudhoyono, minister infrastruktury i rozwoju regionalnego, tak uzasadnia decyzję o inwestycji: Tu nie chodzi tylko o mur morski. Chodzi o zabezpieczenie przyszłej gospodarki naszego kraju i bezpieczeństwo naszych ludzi.

Indonezja ma długą historię walki z powodziami. Do tej pory z żywiołem radzono sobie za pomocą prostszych rozwiązań: pogłębiano rzeki, budowano kanały i wały przeciwpowodziowe. Nasilające się zjawisko zalewania wyspy wodą sprawia jednak, że te metody przestały wystarczać.

Warto przeczytać: Jak lasy namorzynowe reagują na oscylacje klimatyczne?

Jak ma wyglądać mur morski w Indonezji?

Łączna długość planowanego muru morskiego ma wynieść 575 km. Konstrukcja będzie zbudowana z betonu i zostanie podzielona na 15 fragmentów, dodatkowo posegmentowanych. Ma to zapobiec degradacji wybrzeża i osiadaniu gruntu.

Prace mają rozpocząć się już we wrześniu 2026 r. Nie należy jednak spodziewać się szybkiego ich zakończenia. Eksperci zapowiadają, że budowa muru morskiego może potrwać dekady.

Flagowy projekt indonezyjskich władz wyceniono na 80 mld dolarów. Pieniądze będą pochodzić z krajowego budżetu, a także – jak podaje lokalny portal The Jakarta Post – z partnerstw publiczno-prywatnych, m.in. z podmiotami ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Może cię zaciekawić: Wielki Mur Japoński, czyli 400 km ochrony przed tsunami

Co, jeśli nie mur?

Pomysł budowy betonowego muru na indonezyjskim wybrzeżu budzi uzasadnione kontrowersje. Przedstawiciele lokalnych społeczności i akademicy podkreślają, że projekt to gigantyczne koszty. Dodatkowo będzie wiązał się z koniecznością pozyskania ogromnych ilości piasku. Mur morski może również stać się zagrożeniem dla lasów namorzynowych i pogorszyć warunki życia utrzymujących się z rybołówstwa mieszkańców Jawy.

Eksperci (w tym autorzy raportu Deloitte na temat muru morskiego w Indonezji) oraz przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego nie negują samej idei budowy muru. Wskazują, że taka konstrukcja może skutecznie chronić przed powodziami i zapewniać bezpieczeństwo mieszkańcom oraz infrastrukturze. Sugerują jednak, by do kwestii podejść bardziej systemowo i elastycznie.

Ich zdaniem budowie muru morskiego powinny towarzyszyć inne działania, w tym oczyszczanie rzek oraz rozwiązania oparte na naturze, takie jak odbudowa ekosystemów przybrzeżnych, sadzenie lasów namorzynowych, odtwarzanie mokradeł i terenów zalewowych. Bardzo ważne są również konsultacje nowych propozycji z lokalnymi społecznościami.

Aktualnie wydaje się, że wielka indonezyjska inwestycja ruszy zgodnie z planem już za kilka miesięcy. Prawdopodobnie nie zatrzyma ona całkowicie powodzi nękających Jawę, ale może ograniczyć ich negatywne skutki. Czas pokaże, jakim kosztem.