Konflikty wodne – Rosja i Izrael przodują w globalnej fali ataków na cywilne ujęcia wody

konflikty wodne

W 2022 r. przemoc związana z wodą osiągnęła najwyższy poziom w historii, do czego w dużej mierze przyczyniła się inwazja Rosji na Ukrainę i izraelskie ataki na palestyńskie zasoby wodne na Zachodnim Brzegu. Pacific Institute udostępnił badania na temat sporów uznawanych za konflikty wodne. Wynika z nich, że w 2022 r. udokumentowano co najmniej 228 takich incydentów. Ostatnie 10 lat to czas znacznej intensyfikacji tego typu zdarzeń.

Przemoc związana z wodą na przestrzeni lat

Według badań Pacific Institute liczba sporów stanowiących konflikt wodny w 2022 r. wyniosła 228, co oznacza wzrost o 87 proc. w stosunku do roku poprzedniego. W latach 2000-2011 liczba ta oscylowała wokół 20-30 rocznie, natomiast w latach 2012-2017 znacznie wzrosła, przekraczając średnio 50 w każdym roku. Od tamtego czasu wzrost częstości zdarzeń stanowiących konflikty wodne jest przytłaczający – w latach 2018, 2019 i 2021 liczba takich przypadków wyniosła ok. 130-140, a w 2022 – już co najmniej 228. Do intensyfikacji przyczyniły się konflikty zbrojne oraz zmiana klimatyczna, które wpływają na niedobory wody. Dane z połowy 2023 r. wskazują na to, że możemy być blisko osiągnięcia kolejnego niechlubnego rekordu, jeśli chodzi o zdarzenia mogące być uznawane za konflikty wodne.

Konflikty wodne a zmiana klimatyczna

Pacific Institute rozróżnia w swoich statystykach trzy rodzaje problemów związanych z przemocą i problemami z dostępem do wody: będące skutkiem konfliktu, powodujące spory na tle dostępu do wody oraz sytuacje, gdzie woda została wykorzystana jako broń. W ostatnich latach istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia zdarzeń uznawanych za konflikty wodne ze względu na szybko postępującą zmianę klimatyczną, o czym pisaliśmy już wcześniej. Może to zaostrzać stare spory o ziemię i zasoby. Wzrastają też niepokoje społeczne powiązane z brakiem dostępu do wody, mimo uznawania go za podstawowe prawo człowieka. Nadal ponad 2 mld ludzi (około 25 proc. światowej populacji), szczególnie na Bliskim Wschodzie, w południowej Azji i w Afryce, jest w grupie, dla której to prawo nie jest możliwe do zrealizowania.

Konflikt wodny jako broń

W 2022 i 2023 r. zdecydowanie wzrosła liczba incydentów polegających na niszczeniu cywilnej infrastruktury wodnej w trakcie konfliktów zbrojnych. Odcięcie ludności od dostępu do wody pitnej stanowi naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego i Konwencji Genewskich, co uznane może być za zbrodnię wojenną. Pierwszy znany konflikt wodny miał miejsce w 2500 r. p.n.e. w sumeryjskiej miejscowości Gueden, gdzie spór o wodę i tereny nawadniane trwał 100 lat.

Kolejny wystąpił nad rzeką Tygrys, w Babilonie, w latach 1720-1684 p.n.e. Również w czasach nowożytnych odnotowywane było wykorzystywanie dostępu do wody jako broni, np. atakowanie tam wodnych w czasie hiszpańskiej wojny domowej. Podobne incydenty miały miejsce podczas II wojny światowej, np. niszczenie przez USA dostaw wody podczas bombardowań okupowanej przez Japonię wyspy Saipan w 1944 r.

Rosyjska agresja na Ukrainie a problemy z dostępem do wody

Rosyjska inwazja na Ukrainę w lutym 2022 r. była przyczyną nie tylko ogromnych zniszczeń, ale również problemów z dostępem do wody. Do połowy bieżącego roku zanotowano 56 incydentów. Wiele obiektów wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną, do nawadniania, a także w przemyśle i w elektrowniach było lub jest zlokalizowanych na wschodzie i południu kraju, gdzie toczyły się najcięższe walki.

Odnotowano także kilka incydentów związanych z celowym odcięciem ludności od wody, jak ataki Rosji na systemy energetyczne i wodne 106 miast w obwodzie chersońskim w kwietniu 2022 r. oraz Odessy w styczniu 2023 r. Ogromne zniszczenia przyniosło także wysadzenie tamy Kachowka na rzece Dniepr, co spowodowało śmierć co najmniej 50 osób, zatopienie wiosek i pól uprawnych, odcięcie dostaw wody pitnej oraz zatrucie ich toksynami, ropą i metalami ciężkimi.

Konflikty na Bliskim Wschodzie

Większość sporów stanowiących konflikty wodne ma miejsce na Bliskim Wschodzie. W 2022 r. były to 74 incydenty, co stanowi 1/3 łącznej liczby takich zdarzeń na świecie. W Iranie i Afganistanie mieszkańcy cierpią na coraz większy niedobór wody pitnej, co powoduje protesty, a także napięcia między oboma krajami, w tle których jest rzeka Helmand.

Najwięcej incydentów ma jednak miejsce z powodu przemocy Izraela wobec Palestyńczyków, który na terytoriach okupowanych używa przemocy, by przejąć kontrolę nad i tak ograniczonymi dostawami. Już od początku 2022 r. atakował palestyńskie źródła wody i systemy wodociągowe w ramach kontrolowania dostaw w regionie. W bieżącym roku również doszło do wielu incydentów w oblężonej Strefie Gazy, z których jeszcze nie wszystkie zostały ujęte w raporcie Pacific Institute.

Izrael na pierwszym miejscu w atakach na systemy wodne

Od początku 2022 r. do połowy 2023 r. zanotowano 66 incydentów stanowiących konflikty wodne, których sprawcami byli izraelscy okupanci. Jest to około 2 razy więcej niż coroczna światowa liczba takich zdarzeń między 2000 a 2011 r. W czerwcu 2022 r. zanotowano serię ataków na studnie i systemy irygacyjne, a w październiku zniszczono pompę wodną dostarczającą wodę 20 tys. Palestyńczyków.

W lipcu 2023 r. izraelscy żołnierze zniszczyli studnie i systemy irygacyjne w Hebronie na Zachodnim Brzegu. Po październikowym ataku Hamasu, w którym Izrael odniósł znaczne straty, izraelskie wojska zrównały z ziemią liczne studnie, przepompownie i zbiorniki wody, a także stacje odsalania i oczyszczalnie ścieków. W rezultacie ponad 1,1 mln Palestyńczyków zostało pozbawionych dostępu do czystej, bezpiecznej wody, a więc swoich podstawowych praw człowieka.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover