Trzy kroki do… zwykłego korzystania z wód

Rozróżnienie między powszechnym korzystaniem z wód a zwykłym korzystaniem z wód czasem przysparza trudności. Obie formy dotyczą sytuacji, w których nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, ale na tym podobieństwa się kończą. Zakres, uprawnienia i ograniczenia takich form korzystania są zupełnie inne. W praktyce różnica ta decyduje o tym, kto, z jakich wód i w jakim celu może korzystać bez dodatkowych formalności.

Krok I. Zanim przystąpisz do realizacji swojego zamierzenia

Zwykłe korzystanie z wód to nie to samo, co powszechne korzystanie z wód publicznych. Prawo do zwykłego korzystania przysługuje właścicielowi gruntu i dotyczy wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Zwykłe korzystanie z wód obejmuje:

• pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m³ na dobę;
• wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m³ na dobę.

Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. Jest to jednoznaczne z faktem, że jeżeli prowadzisz jakąkolwiek zarejestrowaną działalność gospodarczą, nie przysługuje ci prawo do zwykłego korzystania z wód w ramach tej działalności. Czyli jeżeli np. prowadzisz mały, lokalny sklepik, to pobór wód ze studni na cele obsługi tej działalności nie jest korzystaniem zwykłym. W takiej sytuacji powinieneś posiadać pozwolenie wodnoprawne.

Prawo do zwykłego korzystania z wód pozwala ci również, jako właścicielowi terenu, zagospodarować wodę na swojej działce w dowolny sposób. Kluczowe jest tu wskazanie na swojej działce. Nie wolno ci zmieniać stosunków wodnych w terenie i kierunków przepływów wód, szczególnie w stronę działek sąsiednich. Podniesienie poziomu terenu całej działki w celu jej wyrównania, pozbycie się zastoisk wody i zabagnień lub nadsypanie działki w celu zapobiegania spływom jest działaniem wykraczającym poza zwykłą dowolność kształtowania własnej przestrzeni. Pisaliśmy o tym w Trzy kroki do… zasypania zagłębienia, czyli co dalej stanie się z wodą.

Krok II. Niezbędne dokumenty

Zgodnie z art. 395 ustawy Prawo wodne pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego nie wymaga:

• wykonanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m;
• pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m³ na dobę (…) na potrzeby zwykłego korzystania z wód.

W związku z powyższym należy przyjąć, że z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zwolnione będzie:

• wykonanie urządzenia wodnego – studni do głębokości 30 m, służącej do poboru wód podziemnych w ramach zwykłego korzystania z wód;
• pobór wód podziemnych znajdujących się w gruncie pobierającego lub wód należących do właściciela gruntu (wody stojące, woda w rowie oraz woda w stawie, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi, roztopowymi lub gruntowymi) na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m³ na dobę (ilość średnioroczna obliczana jest z planowanej ilości pobieranej wody w stosunku do ilości dni, w których ten pobór ma następować) i w ramach zwykłego korzystania z wód;
• wykonanie odwiertu pod studnię o głębokości do 30 m, która służyć będzie do poboru wody o ilości nieprzekraczającej 5 m³ na dobę i która nie podlega prawu geologicznemu i górniczemu (nie wymaga więc dokumentacji hydrogeologicznej). Przekroczenie któregokolwiek parametru wymaga sporządzenia takiej dokumentacji.

Pamiętaj!

Prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej.

Nic mi nie wiadomo, aby urządzenia typu pompy wpuszczane okazjonalnie do rzeki lub inne prowizoryczne i czasowe ujęcia nie były uznawane oficjalnie za urządzenia techniczne. Pobór za ich pomocą wody nie będącej własnością prywatną, tylko własnością Skarbu Państwa (wody powierzchniowe płynące, tj. w rzekach, potokach, strugach, jeziorach przepływowych), będzie usługą wodną wymagającą pozwolenia wodnoprawnego, bez względu na ilość wody. Zwykłe korzystanie z wód służy wyłącznie do zaspokajania potrzeb gospodarstwa rolnego, ale bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych.

Pamiętaj!

Nawet jeśli działka w ewidencji gruntów figuruje jako twoja własność, a znajduje się pod rzeką czy potokiem, nie zyskujesz prawa do poboru wody powierzchniowej w ramach zwykłego korzystania.

Krok III. Roboty i eksploatacja

Zwykłe korzystanie z wód przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości. Jako właściciel nieruchomości gruntowej możesz przykładowo:

• pobierać wodę podziemną ze studni o głębokości mniejszej niż 30 m na własne potrzeby bytowe w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m³ na dobę;
• wykorzystywać wodę ze stawu do podlewania ogrodu w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m³ na dobę;
• wprowadzać ścieki do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m³ na dobę.

Natomiast nie możesz:

• pobierać wody z rzeki za pomocą pompy;
• wprowadzać ścieków do rzeki.

Pisaliśmy o tym w artykule Korzystanie z wód. Pobór wód. Zużycie wody. Usługi wodne. Co warto wiedzieć.

Pobierz w pdf

---

zdj. główne: Pavlo Semeniuk/Unsplash