Ochrona ujęć – analizy ryzyka

Ochrona ujęć

W artykule „Ścisła ochrona ujęć, czyli co jest za tym ogrodzeniem” obiecaliśmy, że sprawdzimy, ile przedsiębiorstw wodociągowych złożyło dokumenty zawierające analizę ryzyka do wojewodów i ile zostało już ustanowionych stref ochronnych. Zgodnie z przepisami prawa do końca 2022 r. wszyscy właściciele ujęć na cele zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieli przeprowadzić analizę ryzyka, o której mowa w art. 133 Ustawy Prawo Wodne, i przekazać ją do właściwego organu. Dokument przedłożony do wojewody do 31 grudnia 2022 r. ma być podstawą dla dalszego ustanowienia strefy ochronnej. Zwróciliśmy się więc z prośbą o przekazanie informacji dotyczącej ilości przedłożonych analiz oraz informacji dotyczącej ilości ustanowionych na tej podstawie stref ochronnych.

Zapytanie skierowane do wojewodów dotyczyło informacji o:

  • ilości przedłożonych analiz ryzyka (łącznie dla wód powierzchniowych i podziemnych);
  • ilości już ustanowionych stref ochronnych ujęć wody;
  • ilości analiz ryzyka, z których wynika brak potrzeby ustanowienia strefy ochronnej obejmującej teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej.

Na zapytanie odpowiedziała większość urzędów wojewódzkich. Wyniki ankiety prezentujemy poniżej:

Urząd WojewódzkiIlość przedłożonych analiz ryzyka (łącznie dla wód powierzchniowych i podziemnych)Ilość już ustanowionych stref ochronnych ujęć wodyIlość analiz ryzyka, z których wynika brak potrzeby ustanowienia strefy ochronnej obejmującej teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony pośredniej
Pomorskibrak danychbrak danychbrak danych
Podlaski2251220
Zachodniopomorski547251
Kujawsko-Pomorski4146385
Wielkopolski73012516
Warmińsko-Mazurski4303407
Mazowiecki8133741
Lubuski3787321
Łódzki5252506
Świętokrzyski2372211
Lubelski45013437
Podkarpacki3721337
Małopolski76010741
Śląski2566223
Opolski123094
Dolnośląskibrak danychbrak danychbrak danych
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych uzyskanych z urzędów wojewódzkich

Liczba przedłożonych analiz ryzyka jest naprawdę duża. Łącznie przedsiębiorstwa wodociągowe i właściciele ujęć złożyli 6260 dokumentów, z czego 5190 potwierdzało brak potrzeby ustanowienia stref ochronnych. Ustanowiono je dla zaledwie 68 ujęć. W większości przypadków dotyczyły ujęć wód podziemnych.

Pozostałe analizy ryzyka podlegają jeszcze sprawdzeniu przez służby. Także ostateczna liczba stref ochronnych, ustanowionych na ich podstawie, może ulec zmianie. Aktualnie, zgodnie z przekazanymi informacjami, w 76% nie jest wymagana ochrona ujęć.

Ochrona ujęć – konsekwencje jej braku

Brak potrzeby ustanowienia stref można interpretować jako zapewnienie właściciela o bezpieczeństwie i właściwym zabezpieczeniu jakości wody w ujęciu. To też informacja o zbędności ingerencji w zagospodarowanie terenu i wprowadzenia ograniczeń w jego korzystaniu. Przede wszystkim należy jednak pamiętać, że brak rozporządzenia w sprawie ustanowienia strefy ochronnej to brak wpływu na to co dzieje się wokół ujęcia i w jego bezpośredniej zlewni.

Jeżeli mamy tak wiele ujęć, które bronią się same, to dlaczego w sezonie letnim, podczas niżówek, często słyszymy o okresowych zamknięciach ujęć z powodu zanieczyszczeń? Czy zasada lepiej zapobiegać niż leczyć w tym wypadku jest nieopłacalna? A może ciągle brak jest świadomości i wiedzy o możliwościach zabezpieczenia ujęcia przed negatywnym wpływem działalności człowieka?

music-cover