Aktualności, Wydanie 3/2026
„Pirania” – podwodny dron do monitorowania infrastruktury krytycznej – przeszła pierwsze testy
kwi
W pomorskim Sobieszewie przetestowano w tym tygodniu prototyp podwodnego dronu Pirania, opracowanego przez naukowców z Politechniki Gdańskiej. Urządzenie ma służyć do monitorowania infrastruktury krytycznej, w tym kabli i rurociągów na dnie Bałtyku. W trakcie testu zrealizowano pełny scenariusz działań – od wodowania po identyfikację obiektów.
Polski dron podwodny – współpraca nauki i przemysłu
Pirania jest efektem współpracy inżynierów z Politechniki Gdańskiej oraz pomorskiej firmy technologicznej. Udane partnerstwo umożliwiło rozwój projektu od pierwotnej idei do w pełni funkcjonalnego prototypu w ciągu zaledwie pięciu miesięcy. Pojazd ma140 cm długości i waży 50 kg.
Zdaniem rektora PG prof. Krzysztofa Wilde udana misja testowa Piranii potwierdza, że gdańska uczelnia potrafi przekuwać kompetencje badawcze w konkretne rozwiązania, odpowiadające na aktualne wyzwania. Podwodny dron powstał jako praktyczna odpowiedź na konieczność chronienia chwiejnego bezpieczeństwa akwenów, w szczególności na potrzebę ochrony infrastruktury krytycznej na Morzu Bałtyckim.
Pirania zdała egzamin na szóstkę
Zorganizowany w gdańskim Sobieszewie test miał charakter publiczny i przyciągnął spore grono zainteresowanych. Elementy wydarzenia imitowały realne misje inspekcyjne na morzu – urządzenie zostało skontrolowane pod względem łączności i ręcznie zwodowane na sztucznym nabrzeżu. Sama misja polegała na odnalezieniu zatopionych obiektów, zobrazowaniu ich przy pomocy kamery oraz sonaru oraz bezpiecznym powrocie na brzeg. Wszystko odbyło się zgodnie z planem.
Dla zespołu projektowego najważniejsze było to, że udało się przejść przez cały zaplanowany scenariusz misji i potwierdzić działanie kluczowych funkcji pojazdu w praktyce – mówi Tomasz Sauer, kierownik Laboratorium Techniki Głębinowej Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Okrętownictwa. Wspomniane funkcje obejmują zdolność do manewrowania, identyfikacji obiektów, komunikacji z załogą na lądzie oraz obrazowania w trudnych warunkach podwodnych.
Zdaniem autorów projektu Pirania ma szansę znaleźć szerokie zastosowanie w sektorze militarnym oraz cywilnym. Może służyć m.in. do monitorowania portów, nabrzeży i infrastruktury na pełnym morzu, wykrywania anomalii na dnie czy poszukiwania zaginionych obiektów. Tym samym umożliwi szybką i precyzyjną identyfikację problemów kluczowych dla bezpieczeństwa kraju oraz transportu morskiego.
Znaczenie rozwiązania dla infrastruktury krytycznej na Bałtyku
Zamknięty akwen Morza Bałtyckiego jest bardzo ważny z punktu widzenia bezpieczeństwa obronnego, energetycznego i gospodarczego otaczających go krajów (i nie tylko). Zlokalizowana w jego obrębie infrastruktura krytyczna obejmuje przede wszystkim gazociągi, podmorskie kable elektryczne i telekomunikacyjne oraz światłowody, które są kluczowe z punktu widzenia współczesnego rynku opartego na transmisji danych cyfrowych.
Niestety, bałtycka infrastruktura krytyczna w ciągu ostatnich kilku lat była obiektem licznych ataków hybrydowych, obejmujących działalność tzw. floty cieni oraz akcje sabotażowe prowadzone przez różne jednostki. Odpowiedzialność za nie jest trudna do udowodnienia, tym bardziej że niektóre uszkodzenia są dziełem przypadku, powstałym np. w trakcie kotwiczenia statków.
Drony patrolujące i monitorujące podmorskie dno mogą okazać się podstawą szybkiego wykrywania problemów, znajdywania winnych oraz prowadzenia akcji naprawczych. Rozwiązania takie jak Pirania mogą okazać się bardzo użyteczne również w kontekście coraz powszechniejszych na Bałtyku elektrowni wiatrowych offshore, które w przyszłości mają stać się ważnym elementem polskiej energetyki.
Nic dziwnego, że zarówno UE, jak i NATO wielokrotnie podkreślały konieczność aktywnej ochrony strategicznej infrastruktury na Morzu Bałtyckim, zwłaszcza w kontekście wojny w Ukrainie i rywalizacji polityczno-ekonomicznej z Rosją.
zdj. główne: Dawid Linkowski/PG
