Płazy zagrożone wyginięciem to ponad 2 tys. gatunków

Plazy zagrożone wyginięciem

W świetle najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie „Nature”, sytuacja płazów staje się coraz bardziej niepokojąca. Prawie 41 proc. z ponad 8 tys. analizowanych gatunków to płazy zagrożone wyginięciem, a liczba ta rośnie z każdym rokiem. Badanie opiera się na danych z drugiej Globalnej Oceny Płazów (Global Amphibian Assessment, GAA2), która została opublikowana w ubiegłym roku. Jest to ważna aktualizacja wiedzy dotyczącej ochrony płazów na całym świecie.

Płazy zagrożone wyginięciem – alarmujące liczby

Według badania, w którym uczestniczyło ponad tysiąc ekspertów z całego świata, od 1980 r. liczba zagrożonych wyginięciem gatunków płazów wzrosła o prawie 3 proc. Co więcej, w ciągu ostatnich 19 lat co najmniej cztery wymarły (dwa gatunki żab z Australii i Gwatemali, salamandry z Gwatemali i ropuchy z Kostaryki), a 185 innych jest „prawdopodobnie wymarłych”.

Płazy zagrożone wyginięciem to gatunki żyjące głównie na Wyspach Karaibskich, Sri Lance i Madagaskarze oraz w Meksyku, Ameryce Środkowej, w tropikalnej części Andów, w Indiach, Kamerunie i Nigerii.

Co zagraża płazom?

Płazy zagrożone wyginięciem są barometrem kondycji środowiska naturalnego. Zwierzęta te, z powodu oddychania przez skórę, są wyjątkowo wrażliwe na warunki zewnętrzne. Trzy główne czynniki, które negatywnie wpływają na ich liczebność, to działalność człowieka, choroby i zmiana klimatu.

Działalność człowieka, która ma bezpośredni wpływ na płazy, to niszczenie siedlisk przez uprawy i hodowlę. Oszacowano, że z tego powodu cierpi aż 93 proc. zagrożonych gatunków. Dodatkowym czynnikiem jest wzrastająca chemizacja rolnictwa. Delikatna skóra płazów nie stanowi większej bariery dla znajdujących się w wodzie substancji, dlatego reagują one na zanieczyszczenie środowiska szybciej niż jakiekolwiek inne zwierzęta kręgowe. Skutkami są zaburzenia w rozrodzie lub rozwoju (np. zamieranie zarodków czy powstawanie niezdolnych do życia mutantów).

Choroby i zmiana klimatu jako kolejne zagrożenia

Skutki zmiany klimatu, w tym rosnąca częstotliwość i intensywność ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak burze, powodzie i susze, zmiany wilgotności i temperatur, podnoszenie się poziomu morza czy pożary, mogą spowodować utratę wielu miejsc rozrodu płazów. Utrudniają także znalezienie odpowiednich miejsc do życia poprzez fragmentację i niszczenie siedlisk. Zmiana klimatu powoduje też, że płazy są bardziej podatne na zagrożenia, takie jak wirusy z rodzaju Ranavirus (Iridoviridea), przywry z rodzaju Ribeiroia sp. i pierwotniaki z grupy Perkinsea.

Dla płazów niebezpieczne są choroby wywoływane przez grzyby Batrachochytrium sp. z rodziny skoczkowców (Chytridiomycota). Patogeny uniemożliwiają prawidłowe nawodnienie płazów i mogą powodować zawał serca.

Działania na rzecz ochrony płazów

Według Kelsey Neam, jednej z głównych autorek badania GAA2, pilnie potrzebne jest zwiększenie inwestycji służących ochronie tych zwierząt. Niezbędne jest również dokładne monitorowanie populacji i tworzenie nowych obszarów chronionych. Skuteczne utrzymanie siedlisk w dalszym ciągu stanowi priorytet w ochronie płazów, ponieważ wydatnie przyczynia się do poprawy ich liczebności.

Ponadto ekspertów niepokoi fakt, że płazy zagrożone wyginięciem są często pomijane w wielu programach ochrony przyrody, które wielokrotnie koncentrują się jedynie na ssakach i ptakach. Badacze zaapelowali do polityków o większe zaangażowanie w tej sprawie. Kelsey Neam podkreśla, że „potrzebny jest globalny ruch, który przyspieszy odnowę populacji płazów na świecie”.

Ważne miejsce w ekosystemie

Nie można zapominać, że płazy zagrożone wyginięciem to symptom szerszych problemów ekologicznych, które wpływają na całą planetę i jej mieszkańców. Zwierzęta te stanowią znaczące ogniwo w łańcuchach pokarmowych. Utrzymują na odpowiednim poziomie liczebność różnych stawonogów, w szczególności owadów. Regulują także populacje ślimaków, a nawet gryzoni. Są nie tylko ważnym elementem sieci troficznej, ale także wpływają na zdrowie ekosystemów wodnych i lądowych.

Ich znaczenie przejawia się również w badaniach medycznych. Niektóre gatunki płazów były wykorzystywane do produkcji leków i w badaniu chorób.

Płazy zagrożone wyginięciem jako wyzwanie na skalę lokalną i globalną

Istotne jest podjęcie lokalnych działań na rzecz ochrony płazów. Obejmuje to zarówno edukację społeczeństwa, jak i konkretną działalność ochronną. Obecnie w wielu miejscach na świecie, w tym w Polsce, odtwarza się oczka wodne, umożliwiając płazom pomyślny rozród. O wiele trudniej jest zwalczać zanieczyszczenie wód i gleb, które wynika ze stosowania środków chemicznych w rolnictwie. Jak pokazują najnowsze dane, płazy są najbardziej zagrożoną gromadą kręgowców na świecie. Współcześnie żyje ich około 8680 gatunków (dane z 2023 r.), z czego 19 w Polsce.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover