Rekiny wielorybie w stanie zagrożenia – największe ryby świata znikają bez śladu

Rekiny wielorybie

Jeden z najpiękniejszych i najbardziej charyzmatycznych gatunków morskich jest radykalnie wyniszczany przez wielkie statki oceaniczne. Imponujące rekiny wielorybie znalazły się w świetle reflektorów po publikacji najnowszego badania naukowców z uniwersytetu w Southampton. Od 2016 r. ich populacja stale maleje, a według Czerwonej Księgi IUCN w skali globalnej gatunek ma już status zagrożonego wyginięciem. Brytyjscy badacze zidentyfikowali obszary najwyższego ryzyka śmiertelnych kolizji.

Transport morski w roli seryjnego mordercy

Rekiny wielorybie (Rhicodon typus) zamieszkują tropikalne strefy wszystkich oceanów świata. Te mierzące nawet ponad 18 m giganty potrzebują do życia wody o temperaturze minimum 21 °C – niestety środowisko ich życia nakłada się terytorialnie z obszarem wysokiej intensywności transportu morskiego. W ciągu ostatnich 16 lat światowa flota handlowa dwukrotnie zwiększyła swoją liczebność. W rezultacie ponad 100 tys. statków przemierza dziś morza i oceany przewożąc towary z jednego kraju do drugiego. Prognozy mówią, że w przeciągu kolejnych trzech dekad ta liczba może zwiększyć się o dalszych 1200 proc.!

Wielkie kontenerowce nie tylko znacząco zwiększają bilans emisji i zanieczyszczeń przedostających się do ekosystemów morskich. Nawet 75 gatunków wodnych podlega też ryzyku śmiertelnych kolizji, które mogą poważnie zachwiać ich populacjami – należą do nich m.in. rekiny wielorybie.

Obszary najwyższego ryzyka kolizji

Badanie opublikowane w czasopiśmie naukowym Science of the Total Environment identyfikuje obszary, w których największe ryby świata podlegają największemu zagrożeniu ze strony statków. Ich wyznaczenie było nie lada wyzwaniem, ponieważ w przeciwieństwie do morskich ssaków rekiny wielorybie po śmierci toną – ich ciała opadają więc w głębiny bez śladu. Dlatego naukowcy z Southampton zaprosili do współpracy 75 ekspertów morskich z całego świata, których dane pozwoliły wyznaczyć tzw. konstelacje, czyli zgrupowania olbrzymich rekinów.

Rekiny wielorybie prowadzą co prawda samotniczy tryb życia, ale regularnie gromadzą się w celu wspólnego poszukiwania pożywienia. To właśnie owe konstelacje wyznaczają miejsca, gdzie ryzyko śmierci wskutek zderzenia z kadłubem masywnego metalowego statku jest największe. Badanie zidentyfikowało 107 stref w 26 państwach świata, w których zaobserwowano łącznie 13 tysięcy osobników, a więc ponad połowę globalnej populacji. W 39 obszarach szczytowa sezonowa obecność rekinów wielorybich koliduje z okresami najwyższej intensywności transportu morskiego, które trwają nawet kilka miesięcy w roku.

Biorący udział w badaniu przedstawiciel Fundacji Morskiej Megafauny (MMF), dr Chris Rochner, wskazuje, że w niektórych siedliskach olbrzymich rekinów zaobserwowano nawet kilka statków na 1 km. Wokół meksykańskiej wyspy Isla Mujeres miesięcznie przez konstelację przepływa aż 56 dużych jednostek transportowych. Za najbardziej zagrożone strefy uznano również:

  • wybrzeże Ekwadoru;
  • północną część Zatoki Meksykańskiej;
  • malezyjskie wyspy Kota Kinabalu i Redang;
  • wyspę Pintuyan na Filipinach;
  • wybrzeże Musandam w Omanie;
  • Seszele;
  • strefę wokół Tajwanu.

Czy rekiny wielorybie mają szanse na przetrwanie?

Identyfikacja zagrożenia to zaledwie pierwszy krok w kierunku walki o uratowanie największych ryb świata przed zagładą. Kierownik badania, dr Freya Womersley, podkreśla, że teraz potrzebne jest wprowadzenie środków zaradczych, które ograniczą ryzyko kolizji w obrębie rekinich konstelacji. W ramach sugestii dla organów decyzyjnych i prawodawczych naukowcy przygotowali symulację ruchu statków w Zatoce Meksykańskiej.

Okazało się, że już ograniczenie prędkości o 75 proc. w strefach zwiększonej obecności rekinów wielorybich da im ogromne szanse na uniknięcie zderzenia, przy niewielkim koszcie dla transportu morskiego. Przepisowe ograniczenia prędkości mogłyby być wprowadzane sezonowo i dotyczyłyby również mniejszych statków, które choć nie zabijają, bywają przyczyną poważnych kontuzji.

Jako jeszcze bardziej racjonalne wskazuje się zmodyfikowanie kursów statków, które zwiększyłoby czas ich podróży zaledwie o 0,5 proc. (przy 1,1 proc. wydłużeniu trasy), ale pomogłoby oszczędzić życie wielu podmorskich istot. Zdaniem badaczy konstelacje rekinów wielorybich są relatywnie małe i zmiana kursu o zaledwie 22 km mogłaby pozwolić na szybki transport, ale bez ofiar.

Rekiny wielorybie można więc uratować bez wielkiego kompromisu ze strony przemysłu transportowego. W przypadku tak globalnego gatunku konieczna jest jednak międzynarodowa współpraca i zwiększenie ogólnej świadomości na temat cichych i niewidzialnych zabójstw pod powierzchnią morza.

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Zgadzając się, zgadzasz się na użycie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Close Popup
Privacy Settings saved!
Ustawienie prywatności

Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

Technical Cookies
In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Cloudflare
For perfomance reasons we use Cloudflare as a CDN network. This saves a cookie "__cfduid" to apply security settings on a per-client basis. This cookie is strictly necessary for Cloudflare's security features and cannot be turned off.
  • __cfduid

Odrzuć
Zapisz
Zaakceptuj

music-cover