Azot jest jednym z podstawowych pierwiastków biogennych odpowiedzialnych za eutrofizację wód powierzchniowych. Wchodzi w skład wielu związków i ma stosunkowo złożony cykl obiegu w przyrodzie. Analizy dotyczące żyzności i eutrofizacji wód skupiają się głównie na azocie związanym w jonach azotanowych i amonowych. Pozostałe związki tego pierwiastka – azotyny, aminy i im podobne – brane są pod uwagę rzadziej, głównie jako składowe tzw. azotu mineralnego i organicznego. Analiza gazowych form tego pierwiastka – tlenków i azotu cząsteczkowego, nazywanego atmosferycznym – pojawia się w pracach dotyczących jego krążenia.